Doorslaand vocht: wanneer regen door uw gevel naar binnen komt

Wat is doorslaand vocht?

Een gevel krijgt bij elke bui water te verwerken. Een gezonde gevel neemt een beetje op en geeft het bij droog weer af aan de buitenlucht. Bij een volle muur kan regenwater door het metselwerk tot aan de binnenkant dringen als er meer binnenkomt dan de gevel kwijt kan. Bij een spouwmuur moeten de spouw en de waterafvoer onderaan dat water tegenhouden voor het het binnenblad bereikt. Lukt dat niet, dan heet het doorslaand vocht, of ook wel regendoorslag.

In België komt de wind overwegend uit het zuidwesten. West- en zuidwestgerichte gevels krijgen daardoor doorgaans het meeste slagregen: regen die schuin en met kracht tegen de muur wordt geblazen. Daarom zit doorslaand vocht zo vaak op die gevels, en bij hoge of vrijstaande gevels die nergens beschut zijn.

Het treft vooral oudere woningen met volle muren, zonder spouw. Daar staat alleen een massieve muur zonder onderbrekende spouw tussen de regen en uw woonkamer. Maar ook een spouwmuur kan water doorlaten, bijvoorbeeld als er mortelresten in de spouw liggen die een brug vormen naar het binnenblad.

Zo herkent u doorslaand vocht

• De plek groeit na regen en krimpt weer na een droge periode. Dat is het duidelijkste signaal.
• Op elke hoogte: halverwege de muur, rond een raam, onder het plafond. Niet alleen in een band onderaan.
• Op de binnenkant van een buitenmuur aan de weerkant, meestal west of zuidwest. Een binnenmuur die erop aansluit, kan plaatselijk mee vochtig worden.
• Afbladderende verf, vlekken en schimmel aan de binnenkant, soms met wat zoutuitslag.
• Buiten: donkere zones die lang nat blijven na regen, groene aanslag of mos, uitgesleten voegen, afgesprongen stenen.

Het verschil met opstijgend vocht en condensatie

Drie vochtsoorten kunnen op het eerste gezicht dezelfde vlek geven. Het patroon verschilt wel:

Vaak spelen er twee tegelijk. Een gevel die nat is van de regen, is ook kouder, waardoor er aan de binnenkant sneller condens neerslaat. Een lekkende goot vlak boven de grond kan op opstijgend vocht lijken. Daarom is een meting ter plaatse geen luxe: wie de verkeerde oorzaak behandelt, betaalt voor een oplossing die niets doet.

De meest voorkomende oorzaken

• Verweerde voegen. Na tientallen jaren zijn voegen uitgesleten, gescheurd of los. Water loopt er gewoon in.
• Poreuze of beschadigde stenen. Zachte, oude baksteen of stenen die door vorst afgesprongen zijn, nemen veel water op.
• Scheuren in het metselwerk of in een oude cementering of crepi, waar water achter loopt en niet meer weg kan.
• Goten en afvoeren. Een verstopte of lekkende goot of regenpijp zet één stuk gevel bij elke bui onder water.
• Aansluitingen. Buitendorpels met een ontbrekende of slecht werkende druipgroef, slecht afgekitte ramen, een kapotte muurafdekking of loodslab: water loopt langs de gevel naar binnen.
• Spouwproblemen. Mortelresten op de spouwankers, verstopte open stootvoegen onderaan, of een nageïsoleerde spouw achter een gevel die veel slagregen krijgt en zelf niet regendicht genoeg is. Na-isolatie is op zich geen fout, maar de gevel moet er geschikt voor zijn.

Aanpak: eerst herstellen, dan beschermen

De volgorde is belangrijk. Een gevel waterafstotend maken heeft pas zin als het water er niet meer gewoon in kan lopen.

• De oorzaak vaststellen. We meten het vocht in de muur aan de binnen- en buitenkant, kijken naar de gevel, goten en aansluitingen, en bepalen of er nog een tweede vochtbron speelt. Twijfelt u, dan legt een bouwkundig vochtadvies het vast in een verslag.
• Lekken en aansluitingen herstellen. Goten en afvoeren, muurafdekkingen, dorpels en de aansluiting van ramen.
• Het metselwerk herstellen. Slechte voegen uitslijpen en opnieuw voegen, kapotte stenen vervangen, scheuren herstellen. Dat gebeurt binnen een gevelbehandeling.
• Bij een spouwmuur ook de spouw. Waar nodig controleren we vochtbruggen en de waterafvoer onderaan, en herstellen we wat er mis is. Bij een nageïsoleerde spouw kijken we of gevel en isolatie bij elkaar passen.
• De gevel beschermen. Op geschikt, poreus mineraal metselwerk beperkt een correct aangebrachte gevelhydrofuge de wateropname sterk, terwijl de muur dampopen blijft en kan blijven drogen. Vooraf kijken we naar bestaande verflagen en naar vocht en zouten in de muur. Wilt u de gevel ook een ander uitzicht geven, dan kan gevelcrepi of kaleien.
• Onderaan de gevel. In de onderste zone, ongeveer 30 cm boven de grond, spat regen terug tegen de muur. Afhankelijk van de opbouw kan daar een sokkelafdichting nodig zijn, aangesloten op de bestaande waterkering.
• Binnen laten drogen, en pas daarna afwerken. Een muur die maanden nat is geweest, heeft tijd nodig.

Wat niet helpt

• Een muurinjectie. Die stopt water dat van onder opstijgt, geen regen die van buiten komt. Een muurinjectie verhelpt doorslaand vocht dus niet. Speelt er ook opstijgend vocht, dan kan ze wel deel van de aanpak zijn.
• Een dichte verf of coating op de hele gevel. Die houdt regen een tijd tegen, maar remt ook het uitdrogen van het vocht dat al in de muur zit. Bij nat, vorstgevoelig metselwerk stijgt zo het risico op vorstschade. Een sokkelafdichting onderaan is iets anders: die heeft een eigen functie.
• Alleen de binnenkant afdichten. Waterdichte verf binnen verhelpt de regendoorslag niet en remt het drogen naar binnen. Het metselwerk kan daardoor langdurig nat blijven.
• Hydrofuge op een kapotte gevel. Over open voegen en scheuren heen hydrofoberen houdt het water niet tegen waar het echt binnenkomt.