Hygroscopische zouten: waarom een muur nat blijft na de behandeling

Wat zijn hygroscopische zouten?

Grondwater en regenwater zijn nooit zuiver. Ze dragen opgeloste zouten mee uit de bodem, uit het metselwerk zelf of uit wat er ooit tegen de muur lag. Wanneer dat water in de muur omhoog trekt en aan het oppervlak verdampt, blijven de zouten achter. Jaar na jaar stapelen ze zich op in de zone waar het vocht verdampt: de bovenrand van de vochtplek.

Hygroscopisch betekent dat een stof vocht uit de lucht aantrekt. Sommige van die zouten doen dat sterk. Natriumchloride (gewoon keukenzout) begint vocht op te nemen vanaf ongeveer 75 % relatieve luchtvochtigheid, sommige nitraten al rond de 50 %. Zodra de lucht vochtig genoeg is, trekken zulke zouten water aan en blijft de muur klam, ook zonder vochtbron. Hoe sterk dat gebeurt, hangt af van welke zouten er zitten, hoeveel, en de temperatuur.

Drie soorten, drie gedragingen

Het onderscheid is belangrijk voor de behandeling. Een sulfaatomvormer doet niets tegen chloriden, en een hydrofobering lost geen nitraatprobleem op. Welke zouten er zitten en hoeveel, bepaalt een zoutanalyse: met teststrips ter plaatse of met een staal in het labo.

Zo herkent u ze

• Witte, poederige of naaldvormige kristallen aan het oppervlak, vaak in een band. Lees ook: salpeter en zouten op vochtige muren.
• Een vochtplek die meebeweegt met de luchtvochtigheid: donkerder en groter bij vochtig weer, lichter na een droge, koude periode. Let op: regeninfiltratie en een wisselende grondwaterstand geven een gelijkaardig patroon. Alleen onderzoek maakt het onderscheid.
• Verf die afbladdert en bepleistering die verpulvert, meestal in een zone tot ongeveer anderhalve meter hoog.
• Hoge meetwaarden met een gewone vochtmeter. Zouten geleiden stroom, dus een elektrische meter toont dan meer vocht dan er werkelijk is. Een betrouwbare diagnose combineert de vochtmeting daarom met een zouttest.

Waarom het probleem terugkomt na een behandeling

Een muurinjectie stopt het water dat van onder komt. Ze haalt de zouten die al in de muur zitten er niet uit. Blijft de zoutbelaste bepleistering staan, dan blijven de zouten vocht uit de lucht trekken en kan dezelfde vlek terugkomen. Klanten denken dan dat de injectie mislukt is. Soms is dat zo, maar vaak zit de oorzaak in de afwerking, in restvocht of in een overbrugging. Daarom zoeken we eerst uit welke van de drie het is.

Aanpak

• Eerst de bron stoppen. Zolang er water bijkomt, brengt het nieuwe zouten mee. Bij opstijgend vocht betekent dat een nieuwe waterkering.
• Zoutbelaste bepleistering verwijderen, tot op een gezonde, draagkrachtige ondergrond.
• De zoutbelasting beheersen met een zoutbehandeling die op de analyse is afgestemd. Niet elk zout laat zich chemisch omzetten, dus de aanpak verschilt per muur.
• Afwerken met saneerpleister: een poreuze pleister die de zouten in haar poriën opvangt, zodat ze niet aan het oppervlak kristalliseren. Die opslagruimte is wel begrensd: bij een zware zoutlast moet ze na verloop van jaren vernieuwd worden. Gewone gipspleister of een dichte verf houdt het hier niet.

De volgorde maakt het verschil. Saneerpleister op een muur die nog nat wordt van onderen, of een injectie waarbij de zoutbelaste bepleistering blijft staan: in beide gevallen komt de schade vroeg of laat terug.

Nog een vakterm tegengekomen in uw offerte of vochtverslag? In onze woordenlijst staan alle begrippen in gewone taal.