Vocht in de slaapkamer: waarom het juist daar misgaat

Waarom net de slaapkamer?

Een mens geeft ’s nachts vocht af via de adem en de huid. In een woonkamer of keuken wordt dat vocht overdag afgevoerd en verdund. In een slaapkamer gebeurt dat vaak niet: deur dicht, raam dicht, en dat acht uur lang. Daarbovenop wordt een slaapkamer meestal minder verwarmd dan de rest van het huis. Koele lucht kan minder vocht vasthouden, en koele muren bereiken sneller het dauwpunt.

Het vocht zoekt dan de koudste plek in de kamer. Typisch voor een slaapkamer zijn:

• De ramen, vooral oud glas of de rand van het glas, waar 's morgens druppels staan en de kaders en voegen zwart worden.
• De hoeken van de buitenmuur, bij het plafond en bij de vloer, waar een koudebrug zit.
• De muur achter een kast of het hoofdbord. Een meubel tegen een buitenmuur houdt de warme lucht weg, waardoor die muur net daar koud en vochtig blijft. Schimmel achter een kast ziet u vaak pas bij een verhuis.
• Een slaapkamer onder het dak of boven een onverwarmde garage, waar plafond of vloer koud is.

Een veelvoorkomende aanleiding: nieuwe, goed sluitende ramen zonder ventilatieroosters. Het tochten stopt, maar daarmee ook de onbedoelde verluchting die het vocht vroeger afvoerde.

Zo herkent u condensatie in de slaapkamer

• Natte ramen bij het opstaan, vooral in de winter.
• Zwarte of grijsgroene puntjes in hoeken, achter meubels, op de kitvoegen van het raam of op gordijnen.
• Een muffe geur, ook in kleding en matras.
• De vlekken zitten op koude plekken en zijn erger in de koude maanden. Ze worden beter als u meer verlucht.

Twijfelt u of het condensatie is of vocht uit de muur? Het verschil leest u in condensatie of opstijgend vocht.

Als het geen condensatie is

Niet elke vochtplek in de slaapkamer komt uit de lucht. Let op deze patronen:

• Een plek die groeit na regen, op de binnenkant van een buitenmuur aan de weerkant, vaak rond een raam: dat wijst op doorslaand vocht.
• Een band onderaan de muur met een witte zoutrand, het hele jaar door, in een slaapkamer op het gelijkvloers: dat wijst op opstijgend vocht.
• Een bruine kring op het plafond van een kamer onder het dak of onder een badkamer: dat is meestal een lek. Zie vochtplek op het plafond.

In die gevallen helpt extra verluchten niet: de bron zit in het gebouw, en die moet eerst weg.

Wat u zelf kunt doen

Bij condensatie kunt u veel zelf. Het Belgische kenniscentrum Gezondheid en Wetenschap geeft deze adviezen:

• Verlucht één of twee keer per dag een kwartier tot een halfuur, met ramen en deuren wijd open. In de slaapkamer is het moment net na het opstaan het belangrijkst.
• Houd de temperatuur op minstens 15 graden, ook in een slaapkamer die u koel wilt houden.
• Zet meubels minstens 10 cm van de muur, zeker kasten en het bed tegen een buitenmuur.
• Droog geen was binnen, en zeker niet in de slaapkamer.
• Houd ventilatieroosters open, ook ’s nachts en in de winter.

Een kleine plek schimmel op een gladde ondergrond kunt u wegwassen met een sopje van allesreiniger en water, daarna naspoelen en goed laten drogen. Hebt u ademhalingsklachten of allergieën, bent u zwanger, of gaat het om de kamer van een kind, laat het schoonmaken dan aan iemand anders over. Waarom schimmel in een kinderkamer extra aandacht verdient, leest u in schimmel in de kinderslaapkamer.

Wanneer roept u een vakman?

• De schimmel komt terug, hoewel u verlucht, verwarmt en de meubels van de muur hebt gezet.
• De plek is groot, zit in de muur of achter het behang, of de pleister komt los.
• De vlek past niet bij condensatie: ze groeit na regen, zit onderaan de muur of komt van boven.
• Het probleem begon na een renovatie, bijvoorbeeld na nieuwe ramen of na isolatie.

Wij meten dan het vocht in de muur en in de lucht en bepalen of het condensatie is of vocht uit het gebouw. Bij condensatie in één of enkele kamers is kamerventilatie vaak de oplossing: een toestel per ruimte, zonder kanalen. Voor de hele woning kan een ventilatiesysteem nodig zijn. Is er al veel schimmel, dan zorgt een ontschimmeling dat de ruimte weer gezond wordt. Wel eerst de oorzaak: schimmel wegwerken zonder het vocht aan te pakken, verschuift het probleem alleen.